سخنرانی شب هفتم محرم ۱۳۹۸ آیت الله سید علی محمد دستغیب

به کار انداختن بدن در راه رضای خدا و خدمت به خلق و برداشتن باری از روی دوش مردم نیز نوعی انفاق است؛ مثل آشپزی برای امام حسین علیه‌السلام.

پزشکان محترمی که بیماران فقیر را رایگان معاینه و مداوا می‌کنند، ثواب فراوان می‌برند و کارشان انفاق محسوب می‌شود. اگر کسی بتواند و در این جهت کمک نکند، بعید است بتواند از تبعات منفی آن بگریزد. این کار اگر واجب نباشد، احتیاط واجب است. صاحبان سایر صنایع و حرفه‌ها نیز همین‌طور.

 

 بسم اﷲ الرحمن الرحیم

 

سخنرانی شب هفتم محرم ۱۳۹۸

جمعه ۱۳۹۸/۰۶/۱۵ 

مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی حاج سید علی محمد دستغیب

 


 دانلود فایل صوتی


مشاهده و دانلود فیلم جلسه

 

 

روایت

امام حسین علیه‌السلام فرمود: «سخاوت مایۀ دوستی و بخل عامل دشمنی است و بهشت بر بخیل حرام است.» (حکمت‌نامه امام حسین، ۲، ۱۶۳)

سخاوت یعنی بخششِ زیادی مال. اول به همسر و فرزند و پدر و مادر و بعد به سایر اقوام و خویشانِ فقیر و بعد از آن به مردم تنگدست. مقابل سخاوت بخل است یعنی روی هم گذاشتن و اندوخته کردن. بخل دشمنی می‌آورد و سخاوت دوستی و محبّت ایجاد می‌کند. قرآن کریم در سوره‌های حشر و تغابن می‌‌فرماید:

﴿وَ مَنْ‏ يُوقَ‏ شُحَّ‏ نَفْسِهِ‏ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ﴾

«و کسانی که از بخل و حرص خویش در امان بمانند، رستگاران‌اند.»

کسی که از خدا بخواهد و خداوند بخلش را بردارد، رستگار است. بخیل زیادی اموالش را دور می‌ریزد، امّا به نیازمندان نمی‌دهد.

روایت دیگر:

وَ قَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: «شُكْرُكَ لِنِعْمَةٍ سَالِفَةٍ يَقْتَضِي نِعْمَةً آنِفَة» (نزهة الناظر و تنبيه الخاطر، 80)

«شکر نعمت‌های گذشته، نعمت‌های جدید در پی می‌آورد.»

هرکس در هر اندازه است و هرچه دارد؛ اعم از سلامتی، فرزند خوب، پدر و مادر خوب و سایر نعمت‌ها، اگر شکر کند، امید است به زودی خداوند نعمت‌های جدید به او عنایت کند. قرآن کریم می‌فرماید:

﴿لَئِنْ شَكَرْتُمْ‏ لَأَزيدَنَّكُمْ﴾ (ابراهیم، 7)

«اگر شکر کنید برایتان می‌افزایم.»

از امام صادق علیه‌السلام روایت شده:

«مَنْ أُعْطِيَ ثَلَاثاً لَمْ يُمْنَعْ ثَلَاثاً مَنْ أُعْطِيَ الدُّعَاءَ أُعْطِيَ الْإِجَابَةَ وَ مَنْ أُعْطِيَ الشُّكْرَ أُعْطِيَ الزِّيَادَةَ وَ مَنْ أُعْطِيَ التَّوَكُّلَ أُعْطِيَ الْكِفَايَةَ ثُمَّ قَالَ أَ تَلَوْتَ كِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» وَ قَالَ ‏«لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ» وَ قَالَ‏ «ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ» (کافی، ۲، ۶۵)

«به هركس سه چيز دادند، سه چيز دریغ نکردند: به هركه دعا دادند، اجابت دادند؛ به هركه شکرگزارى دادند، افزونى بخشيدند و به هركس توكل دادند، كفایت در کارها عطا کردند. سپس فرمود: آيا كتاب خداى عزّوجلّ را خوانده‌اى: «هر كه بر خدا توكل كند، او را بس است» و فرمايد: «اگر سپاس‌گزاريد، شما را افزونى دهم» و فرمايد «مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم.»

روایت دیگر:

خَطَبَ الْحُسَيْنُ علیه‌السلام فَقَالَ: «أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ جَادَ سَادَ وَ مَنْ بَخِلَ رَذُلَ وَ إِنَّ أَجْوَدَ النَّاسِ مَنْ أَعْطَى مَنْ لَا يَرْجُوه» (بحارالأنوار، ۷۵، ۱۲۱)

«مردم! هركس سخاوت داشته باشد، آقایی و بزرگوارى مى‏يابد و هر كس بخل ورزد، رذل و پست مى‏شود. سخاوتمندترينِ مردم كسى است كه به كسى ببخشد كه اميدی به او ندارد.»

«مَنْ أَعْطَى مَنْ لَا يَرْجُوه» دو معنا می‌تواند داشته باشد: یکی اینکه انسان به کسی ببخشد که امیدی به جبران از سوی او ندارد. دیگر اینکه به کسی ببخشد که او از وی ناامید بوده.

 

زکات

صحبت در ارکان دین بود و گفته شد امام باقر علیه‌السلام فرمود اسلام بر پنج پایه بنا شده؛‌ نماز و زكاة و حج و روزه و ولايت. سؤال شد كدام‌یک برتر است؟ فرمود: ولايت؛ زيرا كليد همه است، و والى، رهبرِ آنهاست. دربارۀ نماز و زکات مطالبی مطرح شد و اکنون ادامۀ موضوع زکات:

زکات بر دو نوع است؛‌ زکات واجب و زکات مستحب که هرکدام اقسامی دارند. زکات واجبِ مالی در چند چیز است: غلات اربعه، انعام ثلاثه و نقدین.

نقدین یعنی طلا و نقرۀ مسکوک؛ سکه‌هایی از طلا و نقره که در گذشته رایج بود و با آنها داد و ستد می‌شد. غلات اربعه یعنی گندم، جو، مویز و خرما، و انعام ثلاثه عبارت است از گاو و گوسفند و شتر. هرکدام از این‌ها اگر به نصاب مشخصی که در شرع ذکر شده، برسد، زکات دارد.

در اهمیت زکات همین بس که اگر کسی آن را بر عهده داشته باشد و ندهد، مثل تارکِ نماز در شمار کفّار قلمداد می‌شود. قرآن کریم نیز معمولاً هرجا دستور به نماز داده، بلافاصله زکات را نیز آورده است.

زکات شعبه‌های مختلفی دارد. یکی از آنها تزکیۀ نفس است که دربارۀ آن صحبت شد. از دیگر شعب زکات، انفاق است؛ هم انفاق واجب و هم انفاق مستحب.

نخستین مصداق انفاقِ واجب، نفقۀ زن و فرزند و پدر و مادر است. نفقۀ زن یعنی تأمین مخارج زندگی، اعم از خوراک و پوشاک و مسکن و غیره، متناسب با شأنِ زن. این غیر از مهریه است و اگر مرد ندهد، هم معصیت کرده و هم بدهکار است.

دیگر از انفاقات واجب، پرداخت نفقۀ پدر، مادر، جد و جده است، در صورتی که آنها احتیاج داشته باشند و فرزند تمکن مالی داشته باشد. اگر کسی این نفقه را نپردازد، معصیت کرده، امّا بدهکارِ والدینش نمی‌شود. نفقۀ فرزند تا وقتی که توانایی کار کردن ندارد، بر عهدۀ پدر است. بعد از آن نیز اگر فرزند نیاز داشت و پدر تمکن داشت، واجب است بپردازد، ولی اگر نداد، بدهکار نیست.

انفاق کردن به کسانی که به قوت لا یموت خود محتاج هستند، بنابر احتیاط واجب لازم است، مخصوصاً دربارۀ همسایگان.

سید بحرالعلوم از علمای بزرگ شیعه و قبر شریفش در نجف اشرف است. بسیار خدمت حضرت صاحب الزمان عجّل‌اللّه‌تعالی‌فرجه می‌ر‌ٰسید. یکی از شاگرادان او، سید جواد عاملی، صاحب مفتاح الکرامه نقل می‌‌کند:

در یکی از شب‌ها در حال خوردن شام بودم که کسی درِ خانه ام را کوبید سید جواد از طرز کوبیدن در دانست که خادم سید بحرالعلوم است. با سرعت به سوی در منزل رفت، وقتی در را باز کرد، خادم سید بحرالعلوم به سید جواد گفت: سید بحرالعلوم غذا و شام را کشیده و انتظار شما را می کشد.

با عجله نزد سید بحرالعلوم رفت. وقتی چشم سید به او افتاد گفت: از خدا نمی ترسی از او شرم نداری؟

سید جواد با حال تعجب گفت: آقا چه شده؟ بحرالعلوم شروع به سخن کرد و فرمود: مردی از برادرانت از بقال محل برای خانواده‌اش قرض می‌‌کند و هر شبانه روز مقداری خرمای زاهدی (بنجل) نسیه از او خریداری می‌‌کند و جز خرما چیزی نمی‌خورد و امروز که رفته خرما بخرد به خاطر بدهی‌های فراوان همان خرما را هم به او نداده و گفته بدهی تو زیاد شده است و این همسایه شما از بقال خجالت کشیده و چیزی را خریداری نکرده و خانواده او بی شام مانده‌اند تو در نعمت باشی و بخوری و کسی که خانه‌اش به خانه تو چسبیده و همسایه تو است در فقر و گرسنگی بسر ببرد و خودت هم او را می‌‌شناسی که فلانی است.

سید جواد در پاسخ سید بحرالعلوم گفت: به خدا قسم من از حال او اطلاع نداشته‌ام.

بحرالعلوم گفت: اگر می‌‌دانستی و شام می‌‌خوردی و به او توجه نمی‌کردی، یهودی و کافر بودی. عصبانیت و خشم من برای این است که چرا از برادرانت بی خبری و از احوالشان جستجو نمی‌کنی؟ این سینی غذا را بگیر و خادم من با تو می‌‌آورد. نزد خانه، آن را به تو می‌‌دهد. به او بگو می‌‌خواهم امشب با تو شام بخورم. این کیسه پول را هم زیر تشک یا حصیر او بگذار و سینی را هم به او بسپار و برمگردان.

در آن سینی، شامی لذیذ از گوشت، مانند خوراک اشراف و اعیان و خوشگذرانان بود. سینی را تحویل آنها داده و فرمود: تا تو برنگردی و خبر شام خوردن او را در حد سیری کامل نیاوری، من شام نخواهم خورد.

سید جواد همراه خادم رفت تا در منزل آن بنده خدا رسید. سید جواد شام را از دست خادم گرفت و خادم برگشت و او در زد. صاحب خانه از غذا چند لقمه خوردند. آن مؤمن گفت: این شام از آن تو و دست پخت عرب نیست؛ چون بسیار غذای عالی و خوشمزه‌ای است؛ از این نخواهم خورد تا گزارش آن را بدهی.

سید جواد به خوردن اصرار کرد و او به نخوردن تا اینکه داستان را برای او گفت. آن مرد مؤمن گفت: به خدا قسم هیچ کس از همسایه‌های من از حال من خبر ندارند تا چه رسد به آنها که دورند. این سید انسان عجیبی است هر دو از این داستان شگفت زده شدند. (مستدرک الوسایل، ۸، ۳۸۵)

از دستورات مؤکد ائمۀ اطهار علیهم‌السلام رسیدگی به حال همسایه است. امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود رسول خدا صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله آن‌قدر دربارۀ همسایه سفارش کرد که ما گمان کردیم همسایگان از هم ارث می‌برند. خودِ حضرت نیز روز آخر عمر شریفشان در این باره به فرزندان خود وصیت کردند.

بنا بر احتیاط واجب مسلمان باید در حد توان به نیازهای ضروری مسلمان دیگر رسیدگی کند، مخصوصاً اگر همسایه‌اش باشد. امروزه در منازل آپارتمانی همسایگان هیچ خبری از هم ندارند، در حالی که ممکن است بعضی واقعاً نیازمند باشند. این اصلاً خوب نیست.

انفاقِ زیادی مال و دستگیری از نیازمندان استحبابِ اکید دارد و آثار فراوانی در روایات اهل‌بیت برای آن شمرده شده که بعضی را در کتاب دعا و توسل آورده‌ایم. قرآن کریم می‌فرماید:

﴿ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىً لِلْمُتَّقينَ ۞ الَّذينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ﴾ (بقره، ۲و ۳)

«اين كتاب كه هيچ شكى در آن نيست، مايۀ هدايت پرهيزكاران است. آنان كه به غيب ايمان دارند و نماز به‌پا مى‌دارند و از آنچه روزيشان كرديم انفاق مى‌كنند.»

﴿مَثَلُ الَّذينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ في‏ سَبيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ في‏ كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَ اللَّهُ يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَليمٌ﴾ (بقره، ۲۶۱)

«مَثَل كسانى كه اموالشان را در راه خدا انفاق مى‌كنند، مانند دانه‌اى است كه هفت خوشه مى‌روياند و در هر خوشه صد دانه است و خدا براى هركس بخواهد افزون‌تر مى‌كند و خدا گشايشگر و داناست.»

شرط مهم قبولی انفاق این است که برای خدا و خالی از هرگونه منّت و ریا و اذیت باشد. فراموش نکنیم سخن خدای تعالی را که فرمود:

﴿يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى‏ كَالَّذي يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الآخِرِ﴾ (بقره، ۲۶۴)

«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! صدقات خود را با آزار و منّت باطل نكنيد! مانند كسى كه براى ريا انفاق مى‌كند و به خدا و روز قيامت ايمان ندارد.»

از آفات انفاق اذیت کردن است. به‌عنوانِ مثال کسی که چند مرتبه به فقیری کمک می‌کند و او باز هم می‌آید، نباید بر سرش فریاد بزند که چقدر می‌آیی! یکی دیگر از آفات انفاق ادعاست. اینکه با خود یا به دیگران بگوید کیست مثل من که این‌همه به مردم کمک کند یا من ماهیانه این‌قدر انفاق می‌کنم و... این ادعا مثل اذیت کردن موجب بطلان عمل می‌شود.

شخصى خدمت امام محمّدتقى علیه‌السلام آمد، در حالى كه آثار شادى و خرسندى از ظاهرش آشكار بود. آن جناب فرمود: «تو را شادمان مى‌بينم، سبب چيست؟»

عرض كرد: اى پسر رسول خدا! از پدرت شنيدم كه مى‌فرمود: «شايسته‌ترين روزى كه انسان بايد شادمان باشد، روزى است كه به او از طرف خداوند توفيق انفاق، صدقه و نفع رساندن به برادر دينى‌اش عطا شده باشد.»

امروز ده نفر از برادران دينى‌ام بر من وارد شدند، همه بى‌بضاعت و عاله‌مند بودند، آنها را پذيرايى كردم و به هر يك مقدارى كمك نمودم و به اين دليل خرسندم.

حضرت فرمود: «به جان خودم سوگند، تو را اين شادمانى در صورتى شايسته است كه آن عمل را نابود نكرده باشى يا بعد از اين نابود نكنى!»

عرض كرد: «چگونه ممكن است آن را از بين ببرم با اينكه از شيعيان مخلص شما هستم؟»

امام فرمود: «هم اكنون آن نيكى و كمك به برادرانت را نابود كردى.»

پرسيد: «با چه چيز آن را از بين بردم؟»

فرمود: «اين آيه را بخوان: ﴿يا أيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الاْذى﴾ «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! صدقات خود را با منّت نهادن و آزار رساندن باطل نكنيد.»

عرض كرد: «من به كسانى كه صدقه دادم، نه منّت نهادم و نه آزار رساندم.»

امام فرمود: «در آيه، خداوند نفرموده كه با منّت نهادن و آزردن كسانى كه به آنان صدقه داده‌ايد، بلكه منظور، هر نوع اذيّت است. آيا در نظر تو آزردن آنانى كه به ايشان صدقه داده‌اى بزرگ‌تر است يا فرشتگانى كه مأمور تو هستند و يا آزردن ما؟»

جواب داد: «آزردن شما و ملائكه بزرگ‌تر است.»

حضرت فرمودند: «به راستى كه مرا آزردى و صدقه‌ى خود را باطل كردى.»

پرسيد: «با چه كارى شما را آزردم، اى پسر رسول خدا؟»

فرمود: «با همين سخنت كه گفتى: چگونه صدقه‌ام را باطل مى‌كنم در حالى كه از شيعيان خالص شما هستم. آيا مى‌دانى شيعۀ‌ى خالص ما چه كسى است؟»

با تعجّب عرض كرد: «نه!»

امام فرمود: «حزقيل، مؤمن آل فرعون و صاحب ياسين كه خدا درباره‌اش مى‌فرمايد: ﴿وَ جاءَ مِنْ أقْصَا الْمَدينَةِ رَجُلٌ يَسْعى﴾ (یس، ۲۱) و سلمان و ابوذر و مقداد و عمّار. آيا تو خود را با چنين اشخاصى برابر دانستى؟ آيا با اين سخن ملائكه و ما را نيازردى؟»

عرض كرد: «استغفراللّه و اتوب اليه، اى پسر رسول خدا پس چه بگويم؟»

فرمود: «بگو من از دوستان شما و دشمن دشمنانتان و دوست دوستانتان هستم.»

عرض كرد: «همين را مى‌گويم و همين طور هستم و از آنچه گفتم و شما نپسنديديد، توبه كردم.»

امام فرمود: «اكنون ثواب‌هاى از بين رفته‌ى صدقه‌ات بازگشت!» (پند تاریخ، ۴، ۱۲۵)

شیعۀ خاص اهل‌بیت کسی است که در تبعیتِ کامل ایشان باشد و نفسش را کاملاً در ذات خدای تعالی و طاعت او حبس کرده، نه شیطان و نه هوای نفس خودش و دیگران بر او غالب نمی‌‌شود. چنین ادعایی برای کسانی که اهل آن نیستند، سزاوار نیست و از همین رو ائمۀ اطهار علیهم‌السلام همواره دوستان خود را به شدت از این ادعا نهی کرده‌اند. در بحارالأنوار از بیشتر امامان حکایات و روایاتی در این باره نقل شده است.

بنابراین ما می‌گوییم شیعیان علی علیه‌السلام هستیم، نه شیعۀ خاص. شیعه یعنی پیرو. ما پیرو اهل‌بیت هستیم؛ احکام و مسائل زندگی خود را از ایشان می‌گیریم و سعی می‌کنیم در راه ایشان باشیم.

دیگر از جمله مصادیق انفاق نشر علم است. اگر روایت یا حکایت مفیدی خواندید یا شنیدید، خوب است آن را با فرزندان و دوستانتان هم در میان بگذارید تا آنها هم استفاده کنند. لذا از امیرالمؤمنین علیه‌السلام روایت شده: «زَكَاةُ الْعِلْمِ‏ نَشْرُه» زکات علم انتشار آن است. (غررالحکم، ۳۹۰)

همچنین چیزهایی که می‌دانید؛ از حرفه‌ها و مشاغل و صنایع، به دیگران هم بیاموزید تا آنان هم کسب و شغلی با آن راه بیندازند. گاهی این کار از پول دادن بهتر است.

به کار انداختن بدن در راه رضای خدا و خدمت به خلق و برداشتن باری از روی دوش مردم نیز نوعی انفاق است؛ مثل آشپزی برای امام حسین علیه‌السلام.

پزشکان محترمی که بیماران فقیر را رایگان معاینه و مداوا می‌کنند، ثواب فراوان می‌برند و کارشان انفاق محسوب می‌شود. اگر کسی بتواند و در این جهت کمک نکند، بعید است بتواند از تبعات منفی آن بگریزد. این کار اگر واجب نباشد، احتیاط واجب است. صاحبان سایر صنایع و حرفه‌ها نیز همین‌طور.

دیگر از مصادیق انفاق عفو و بخشش است.

﴿يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ‏ الْعَفْوَ﴾ (بقره، ۲۱۹)

«از تو سؤال می‌کنند چه چیزی انفاق کنند، بگو عفو.»

البته عفو به معنای زیادی مال آمده، امّا بخشش و گذشت از کسی که خلافی در حق انسان مرتکب شده، بعد از آنکه ابراز ندامت می‌کند، نوعی انفاق است. حتی اگر عذرخواهی و ابراز ندامت هم نکرد، شما ببخش!

دستگیری از برادران و خواهران مؤمن به هر نحو باشد، پسندیده است. اگر خواهری دید خواهر مؤمنش از جهت بچه‌ٔداری در زحمت است، به او کمک کند و فرزندش را مدتی نگه دارد. این‌ها همه مصادیق انفاق است.

 

صفات امام در قرآن

برخی دیگر از آیاتی که دربارۀ ائمۀ اطهار علیهم‌السلام در قرآن آمده و روایات صحیح دربارۀ آنها داریم از این قرارند:

أَنَّ الْأَئِمَّةَ قَدْ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ أُثْبِتَ فِي صُدُورِهِم‏

علم به ائمه داده شده و در سينه آنها ثبت است‏.

قرآن کریم می‌فرماید:

﴿بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ﴾ (عنکبوت، ۴۸)

«بلکه این قرآن آیات روشنی است، در سینۀ کسانی که علم به آنها داده شده.»

ابو بصير گويد: از امام باقر علیه‌السلام شنيدم كه اين آيه را قرائت می‌فرمود و با دست به سينۀ خود اشاره می‌فرمود. (کافی، ۱، ۲۱۳)

ایشان «اوتوا العلم» هستند که هم قرآن را می‌دانند، هم تأویل قرآن را و هم احکام را از آن استنباط می‌کنند و به شیعیانشان تحویل می‌دهند.

أَنَّ مَنِ اصْطَفَاهُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ وَ أَوْرَثَهُمْ كِتَابَهُ هُمُ الْأَئِمَّةُ علیهم‌السلام ‏

كسانى را كه خدا از ميان بندگانش برگزيده و قرآن را به ارثشان داده ائمه عليهم‌السلام هستند.

خدای تعالی در سورۀ فاطر می‌فرماید:

﴿ثُمَ‏ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ‏ الَّذينَ‏ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبيرُ﴾ (فاطر، 32)

«این کتاب را به بندگان برگزیدۀ خویش به ارث دادیم؛ برخی از آنها به خود ستم کردند، برخی میانه‌رو بودند و برخی به‌اذن‌اللّه در خیرات سبقت می‌گرفتند. این همان فضل بزرگ است.»

از امام باقر علیه‌السلام روایت شده: «سابق بالخیرات» امام است، «مقتصد» شیعیانِ امام‌شناس هستند و «ظالم لنفسه» آنهایند که امام را نشناختند.

أَنَّ الْأَئِمَّةَ فِي كِتَابِ اللَّهِ إِمَامَانِ إِمَامٌ يَدْعُو إِلَى اللَّهِ وَ إِمَامٌ يَدْعُو إِلَى النَّار

امام در قرآن دو قسم است: امامى كه به خدا می‌خواند و امامى كه به دوزخ می‌كشاند.

﴿وَ جَعَلْناهُمْ‏ أَئِمَّةً يَهْدُونَ‏ بِأَمْرِنا﴾ (انبیاء، ۷۳)

«آنان را امامانی قرار دادیم که به امر ما مردم را هدایت می‌کردند.»

﴿وَ جَعَلْناهُمْ‏ أَئِمَّةً يَدْعُونَ‏ إِلَى‏ النَّارِ﴾ (قصص، ۴۱)

امام صادق علیه‌السلام فرمود: ائمه در كتاب خداوند عزّوجلّ دو دسته‏اند: 1ـ «و آنها را امامانى قرار داديم كه به امر ما هدايت كنند» نه به امر مردم. امر خدا را بر امر مردم مقدم دارند و حكم خدا را پيش از حكم مردم دانند. 2- «آنها را امامانى قرار داديم كه به‌سوی دوزخ بخوانند» ايشان امر مردم را بر امر خدا مقدم دارند و حكم مردم را پيش از حكم خدا دانند و بر خلاف آنچه در كتاب خداست، طبق هوای خويش رفتار كنند. (کافی، ۱، ۲۱۶)

أَنَّ الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلْإِمَام‏

قرآن به امام هدایت می‌کند.

اگر کسی به قرآن توجه داشته باشد و دقت کند، به امام هدایت می‌شود.

امام صادق علیه‌السلام دربارۀ آیۀ «إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ‏» (بی‌شک این قرآن به‌سوی محکم‌ترین هدایت می‌کند(اسراء، ۹) فرمود «یهدی الی الامام» به‌سوی امام هدایت می‌کند. (کافی، ۱، ۲۱۶)

امام از هرجهت قوامش از همه بیشتر و محکم‌تر است؛ هم جهت علم، هم از جهت قدرت و هم سایر جهات.

أَنَّ النِّعْمَةَ الَّتِي ذَكَرَهَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي كِتَابِهِ الْأَئِمَّةُ

نعمتی که خداوند عزّوجلّ در کتابش ذکر کرده، ائمۀ اطهار علیهم‌السلام هستند.

امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام فرمود چگونه باشد حال مردمی که سنّت پیامبر اکرم صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله را دگرگون ساختند و از وصی او روگردان شدند؟ ایشان نمی‌ترسند که عذاب بر آنها نازل شود؟ سپس این آیه را تلاوت فرمود:

﴿أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ جَهَنَّم﴾ (ابراهیم، 28)

«مگر ندیدی كسانی را كه نعمت خدا را به ناسپاسى تغيير دادند و قوم خويش را به دوزخ كه سراى هلاكت است، در آوردند؟»

سپس فرمود: ما هستيم آن نعمتى كه خدا به بندگانش عطا فرموده. هركس در قيامت كامياب شود، به‌وسیلۀ ماست. (کافی، ۲، ۲۱۷)

در روایت دیگری در همین باب آمده است امام علیه‌السلام فرمودند:

﴿فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ‏﴾ أَ بِالنَّبِيِّ أَمْ بِالْوَصِيِّ تُكَذِّبَانِ نَزَلَتْ فِي الرَّحْمَنِ‏. (کافی، ۲، ۲۱۷)

«كدام نعمت پروردگارتان را تكذيب می‌كنيد؟» پيغمبر را تكذيب می‌كنيد يا وصی او را؟ اين آيه در سورۀ الرحمن نازل شده است.»

عَرْضِ الْأَعْمَالِ عَلَى النَّبِيِّ وَ الْأَئِمَّةِ علیهم‌السلام

عرضۀ اعمال به پیامبر و ائمۀ اطهار علیهم‌السلام.

امام صادق علیه‌السلام فرمود: شما را چه مى‏شود كه پيغمبر صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله را ناراحت و اندوهگين می‌كنيد؟ مردى گفت: چگونه ما او را ناراحت می‌كنيم؟ فرمود: مگر نمی‌دانيد اعمال شما بر آن حضرت عرضه مى‏شود و چون گناهى در آن بيند، اندوهگين می‌شود؟ پس به پيغمبر بدى نكنيد و او را (با عبادات و طاعات خويش) مسرور سازيد. (کافی، ۱، ۲۱۹)

عبداللَّه بن ابان زيّات كه نزد امام رضا عليه‌السلام منزلتى داشت، گويد به آن حضرت عرض كردم: براى من و خانواده‏ام به درگاه خدا دعا کنید.

فرمود: مگر من دعا نمی‌كنم؟ به خدا كه اعمال شما هر صبح و شام بر من عرضه مى‏شود.

عبداللَّه گويد: من اين مطلب را بزرگ شمردم، پس حضرت به من فرمود: مگر تو كتاب خدا را نمی‌خوانى كه فرمايد؟

﴿وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ﴾ (توبه، ۱۰۵)

«و بگو عمل کنید! به‌زودی خدا و پیامبرش و مؤمنان کردارِ شما را می‌بینند.»

به خدا آن مؤمن على بن ابى‌طالب است. (کافی، ۱، ۲۱۹)

در روایات دیگر می‌فرمایند اگر خوبی کرده باشید، ما خوشحال می‌شویم و برایتان دعا می‌کنیم. اگر بدی کرده باشید، از طرف شما استغفار می‌کنیم -اگر زیاد نباشد و از حد تجاوز نکنید.

 

السلام علیک یا اباعبداللّه و علی الارواح التی حلت بفنائک

برچسب ها: آیت الله دستغیب, نماز, محرم, امام حسین, زکات


 
تمامی حقـوق نزد پایگاه اطلاع رسانی مسجد قبا محفوظ می باشد.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید