سخنرانی شب اول محرم ۱۳۹۸ آیت الله سید علی محمد دستغیب

شرکت در مجالس امام حسین علیه‌السلام به جهت یاد ایشان فضیلتِ بسیار دارد. این شب‌ها متعلق به حضرت اباعبداللّه علیه‌السلام است و همۀ امامان ما در این ده روز محزون بودند.

 

 بسم اﷲ الرحمن الرحیم

 

سخنرانی شب اول محرم ۱۳۹۸

شنبه ۱۳۹۸/۰۶/۰۹ 

مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی حاج سید علی محمد دستغیب

 


 دانلود فایل صوتی


مشاهده و دانلود فیلم جلسه

 

 

 

 

 

 

وصیت امام حسین علیه‌السلام به محمّد حنفیه:

امام حسین علیه‌السلام قبل از ترک مدینه وصیت‌نامه‌ای بدن مضمون تنظیم کردند و به برادر خود محمّد حنفیه دادند:

بِسم اللّه الرحمن الرحیم، هذا ما اَوصی بِهِ الْحُسَیْن بن علی بن اَبی طالِبٍ اِلی اَخیهِ مُحَمَّدٍ الْمَعْرُوفِ بِاِبْنِ الحَنَفِیَّةِ اَنَّ الْحُسَیْنَ یَشْهَدُ اَنْ لا اِلهَ الّا اللّه وَحْدَه لا شَریْکَ لَهُ وَ اَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، جاءَ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِ الْحَقِّ وَ اَنَّ الْجَنَّةَ وَ النّارَ حَقٌّ وَ اَنَّ السّاعَةَ آتِیَةٌ لا رَیْبَ فیها، وَ اَنَّ اللّه یَبْعَثُ مَنْ فی الْقُبُورِ

وَ اِنّی لَمْ اَخْرُجْ اَشِراً وَ لا بَطِراً وَ لا مُفْسِداً وَ لا ظالِماً وَ اِنَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْاِصْلاحِ فِی اُمَّةِ جَدّی صلی الله علیه و آله اُریْدُ اَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ اَنْهی عَنِ الْمُنْکَرِ وَ اَسیْرُ بِسیرَةِ جَدّی وَ اَبی علی بن ابی طالِبٍ علیه السلام.

فَمَنْ قَبِلَنی بِقَبُولِ الْحَقِّ فَاللّه ُ اَوْلی بِالْحَقِّ وَ مَنْ رَدَّ عَلَیَّ هذا اَصْبِرُ حَتّی یَقْضِیَ اللّه ُ بَیْنی وَ بَیْنَ الْقَوْمِ بِالْحَقِّ وَ هُوَ خَیْرُ الْحاکِمینَ، وَ هذِهِ وَصِیَّتی یا اَخی اِلَیْکَ وَ ما تَوفیقی اِلّا بِاللّه ِ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ اِلَیْهِ اُنیبُ.

بنام خداوند بخشنده و مهربان. این وصیّت حسین بن علی بن ابی طالب به برادرش محمد، معروف به ابن حنفیّه است. حسین گواهی می‌دهد معبودی جز خدای یگانه نیست و شریک ندارد و اینکه محمّد صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله بنده و رسول خدا است و آیین حق را از سوی حق آورده است و بهشت و جهنّم حق است و قیامت بدون شک به وقوع خواهد پیوست و خداوند، همه کسانی را که در قبر هستند زنده می کند.

من برای سرکشی و خوشگذرانی و فساد و ستم خارج نشدم؛ بلکه فقط برای دنبال کردن اصلاح امّت جدّم خارج شدم و تصمیم گرفتم امر به معروف و نهی از منکر کنم و سیره جدّم و پدرم علی بن ابی طالب علیه السلام را دنبال نمایم.

پس هر کس این حقیقت را از من بپذیرد [و از من پیروی کند]، پس خدا اولای به حق است [و از خدا پیروی کرده] و هر کس حق را بر من رد کند [و تخلّف نماید]، صبر می‌کنم تا خداوند بین من و این قوم حکم کند که او بهترین حاکمان است. این وصیت من است به تو ای برادر. توفیق من جز از خدا نیست، بر او توکل می کنم و به سوی او می روم.»

مستحب است هنگام وصیت کردن، ابتدا شهادتین گفته و نوشته شود. همچنین اقرار به حقانیت قبر و سؤال و منکر و نکیر و برزخ و معاد و قیامت و بهشت و جهنّم.

«جاءَ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِ الْحَقِّ» یعنی ذره‌ای باطل در رسول خدا صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله و در قرآن که بر ایشان نازل شده، نیست و از طرف پروردگاری آمده که حق است؛ چه کسی قبول کند و چه کند.

«فَمَنْ قَبِلَنی بِقَبُولِ الْحَقِّ فَاللّه  اَوْلی بِالْحَقِّ» یعنی حق مطلق خداست و ایشان هم به‌خاطرِ تقرّب و اتصال به او حق هستند و خداوند تاج افتحار حقانیت را بدین جهت به ایشان عنایت کرده است.

همۀ ما به تبعیت حسین بن علی علیه‌السلام می‌‌گوییم «وَ ما تَوفیقی اِلّا بِاللّه ِ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ اِلَیْهِ اُنیبُ» توفیق ما به عنایت خداست. هرگز نگو من خودم می‌توانم کار کنم! خدا باید عنایت کند و بدون عنایتِ او هیچ‌کس از شرّ نفس و شیطان در امان نیست.

 

 

ارکان اسلام

در اصول کافی، کتاب ایمان و کفر بابی به نام «دعائم الاسلام» (پایه‌های اسلام) مشتمل بر ۱۵ روایت آمده که ۱۲ روایت آن شبیه هم است و برخی روایات از جهت سند صحیح‌اند. در بخشی از حدیث پنجم این باب زراره از امام باقر علیه‌السلام روایت می‌کند:

«بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةِ أَشْيَاءَ عَلَى الصَّلَاةِ وَ الزَّكَاةِ وَ الْحَجِّ وَ الصَّوْمِ وَ الْوَلَايَةِ قَالَ زُرَارَةُ فَقُلْتُ وَ أَيُّ شَيْ‏ءٍ مِنْ ذَلِكَ أَفْضَلُ فَقَالَ الْوَلَايَةُ أَفْضَلُ‏ لِأَنَّهَا مِفْتَاحُهُنَ‏ وَ الْوَالِي‏ هُوَ الدَّلِيلُ عَلَيْهِنَ» (کافی، ۲، ۱۸)

«اسلام بر پنج چيز بنا شده؛‌ نماز و زكاة و حج و روزه و ولايت. زراره گويد: پرسیدم: كدام‌یک برتر است؟ فرمود: ولايت؛ زيرا كليد همه است، و والى، رهبرِ آنهاست.»

ولایت یعنی دوستی و پیروی از امام معصومِ هر زمان. امام باقر علیه‌السلام آن را کلید سایر ارکان اسلام معرفی می‌کنند؛ «لِأَنَّهَا مِفْتَاحُهُنَ».

کلید برای قفل به کار می‌رود. وقتی قرار باشد دری را به روی کسی باز کنند، از کلید استفاده می‌کنند. وقتی امام می‌فرماید ولایت کلیدِ نماز و روزه و زکات و حج است، گویی این چهار رکن را به گنجینه‌هایی تشبیه کرده‌اند که بدون ولایت نمی‌توان به آنها راه یافت.

وَ الْوَالِي‏ هُوَ الدَّلِيلُ عَلَيْهِن؛ والی یعنی امام معصوم دلیل و راهنمای این پنج رکن است؛ یعنی مثلاً در باب نماز امام است که به اجزا و شرایط و واجبات و متسحبات آن راهنمایی می‌کند.

آنچه پیامبر اکرم صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله انجام می‌دادند، همه در روایات اهل‌بیت آمده و به روات حدیث که عمر خود را صرف بندگی خدا و ثبت و ضبط و فهم روایات کرده‌اند و البته عادل هستند، تحویل داده‌ شده است.

نماز

اولین رکنِ اسلام که در روایت به آن اشاره شده، نماز است. لفظ «صلاة» از ریشۀ «صلَوَ» یا «صلیَ» به سه معنا در قرآن آمده است؛‌ تحیّت، آتش و دعا (نماز). آنجا که به معنای تحیّت و درود آمده، در این آیات است؛

﴿إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ‏ عَلَى‏ النَّبِيِ‏ يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْليما﴾ (احزاب، ۵۶)

«خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند. ای کسانی که ایمان آورده‌اید شما هم بر او درود فرستید و کاملاً تسلیم باشید.»

﴿هُوَ الَّذي‏ يُصَلِّي‏ عَلَيْكُمْ‏ وَ مَلائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ كانَ بِالْمُؤْمِنينَ رَحيماً﴾ (احزاب، ۴۳)

«اوست که بر شما درود می‌فرستد و فرشتگانِ او نیز، تا شما را از تاریکی‌ها به‌سوی نور بیرون بَرَد و همیشه به مؤمنان مهربان است.»

﴿خُذْ مِنْ‏ أَمْوالِهِمْ‏ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَ اللَّهُ سَميعٌ عَليمٌ﴾ (توبه، ۱۰۳)

«از اموالشان صدقه‌اى بگير تا به‌وسيلۀ آن پاكشان سازى و رشدشان دهى و بر آنها درود فرست که درودِ تو مایۀ آرامشِ آنهاست و خداوند شنوای داناست.»

﴿وَ مِنَ اَلْأَعْرٰابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَ اَلْيَوْمِ اَلآخِرِ وَ يَتَّخِذُ مٰا يُنْفِقُ قُرُبٰاتٍ عِنْدَ اَللّهِ وَ صَلَوٰاتِ اَلرَّسُولِ أَلا إِنَّها قُرْبَةٌ لَهُمْ سَيُدْخِلُهُمُ اَللّهُ فِي رَحْمَتِهِ إِنَّ اَللّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾ (توبه، ۹۹)

«و گروهی از بادیه‌نشینان به خدا و روزِ قیامت ایمان دارند و آنچه را انفاق می‌‌کنند، موجبِ تقرّب به خدا و تهیّت به پیامبر می‌‌دانند. بدانید که انفاقشان وسیلۀ تقرّبِ آنهاست. به‌زودی خداوند آنان را در رحمتِ خود وارد می‌‌کند. به‌راستی خداوند آمرزنده و مهربان است.»

﴿أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ‏ رَبِّهِمْ‏ وَ رَحْمَةٌ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُون﴾ (بقره، ۱۵۷)

«بر آنان از پروردگارشان درود و رحمت است و آنان هدایت‌یافتگان‌اند.»

﴿أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌ‏ قَدْ عَلِمَ‏ صَلاتَهُ‏ وَ تَسْبيحَهُ وَ اللَّهُ عَليمٌ بِما يَفْعَلُونَ﴾ (نور، ۴۱)

«آیا ندیدی هرکه در آسمان‌ها و زمین است و پرندگانِ بال‌گشوده خدا را تسبیح می‌کنند و هریک تهیّت و تسبیح خود را می‌دانند و خدا به آنچه می‌کنند، آگاه است.»

یکی دیگر از معانی صلاة آتش و حرارت است که در این آیات آمده است:

﴿تَصْلى‏ ناراً حامِيَةً﴾ (غاشیه، ۴)

«در آتشی سوزان وارد می‌شوند.»

﴿وَ يَصْلى‏ سَعيراً﴾ (انشقان، ۱۲)

«در آتش شعله‌ور درآید.»

﴿جَهَنَّمَ‏ يَصْلَوْنَها وَ بِئْسَ الْقَرارُ﴾ (ابراهیم، ۲۹)

«جهنّم است که در آن وارد شوند و چه بد قرار گاهی است!»

﴿اصْلَوْهَا الْيَوْمَ‏ بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ﴾ (یس، ۶۴)

«امروز به‌خاطرِ آنکه کفر می‌ورزیدید به آن آتش درآیید.»

﴿إِنَّ الَّذينَ كَفَرُوا بِآياتِنا سَوْفَ‏ نُصْليهِمْ‏ نارا﴾ (نساء، ۵۶)

«به زودی کسانی را که به آیات ما کافر شدند، به آتش درافکنیم.»

﴿وَ تَصْلِيَةُ جَحيمٍ﴾ (واقعه، ۹۴)

«سرانجامش افتادن در آتش است.»

﴿ثُمَّ إِنَّهُمْ‏ لَصالُوا الْجَحيمِ﴾‏ (مطففین، ۱۶)

«سپس در آتش وارد می‌شوند.»

﴿لَعَلَّكُمْ‏ تَصْطَلُونَ﴾‏ (نمل، ۷)

«تا گرم شوید.»

امّا رایج‌ترین معنای صلاة همین نمازهای پنج‌گانه است که به‌عنوانِ فریضۀ الهی هر روز انجام می‌دهیم و «اولها التکبیر و آخرها التسلیم»‌ (آغازش تکبیر و پایانش سلام است). در قرآن حدود هشتاد مرتبه این معنا تکرار شده.

روایات بی‌شماری دربارۀ نماز وارد شده. سید ابوالحسن اصفهانی در وسیلةالنجاة و امام خمینی رحمه‌اللّه در تحریرالوسیله برخی را به‌طورِ مختصر اشاره کرده‌اند، ما نیز در الهادی آن را آورده‌ایم. در تحریر آمده است:

«و هي التي تَنْهىٰ عَنِ الْفَحْشٰاءِ وَ الْمُنْكَرِ، و هي عمود الدين ان قبلت قبل ما سواها و ان ردت رد ما سواها. و هي أحب الأعمال الى اللّٰه تعالى و لا شيء بعد المعرفة أفضل منه قال مولانا الصادق عليه السّلام في الصحيح: «ما أعلم شيئا بعد المعرفة أفضل من هذه الصلاة» الا ترى الى العبد الصالح عيسى بن مريم- ع- قال: «و أوصاني بالصلاة و الزكاة ما دمت حيا». و هي آخر وصايا الأنبياء و أول ما ينظر فيه من عمل ابن أدم»

«نماز انسان را از فحشا و منکر باز می‌دارد و ستون دین است که اگر قبول شد، باقی اعمال قبول می‌شود و اگر رد شد، اعمال دیگر نیز رد می‌شود. همچنین محبوب‌ترین عمل نزد خداست و بعد از معرفتِ حق تعالی چیزی بهتر از آن نیست. مولایمان امام صادق علیه‌السلام در روایت صحیح فرمودند «بعد از معرفت خدای تعالی چیزی بهتر از این نماز سراغ ندارم». قرآن کریم از قول حضرت عیسی بن مریم می‌فرماید «خداوند مرا تا زنده‌ام به نماز و زکات سفارش فرمود». آخرین وصیت انبیاء و اولین عملِ بنی‌آدم که در آن نظر می‌شود همین نماز است.»

برای خواندن نمازِ صحیح ابتدا باید احکام آن را آموخت.

امام باقر علیه‌السلام فرمود: رسول خدا صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله در مسجد نشسته بود كه مردى وارد شد و به نماز ايستاد، امّا نه ركوع او كامل بود و نه سجده‏هایش. رسول خدا فرمود:

«نَقَرَ كَنَقْرِ الْغُرَابِ‏ لَئِنْ مَاتَ هَذَا وَ هَكَذَا صَلَاتُهُ لَيَمُوتَنَّ عَلَى غَيْرِ دِينِي»(کافی، ۳، ۲۶۸)

مانند کلاغ نوک بر زمين مى‏گذارد و بر مى‏دارد. به‌خدا سوگند اگر اين مرد با این نماز بميرد، بر دینِ من نمرده.»

ابوبصير ‏گويد: نزد امّ‌حميده‏ رفتم تا او را به سبب شهادت امام صادق علیه‌السلام تسليت گويم. او گريست و از گريه او من هم گريستم. سپس گفت: اى ابومحمّد اگر امام صادق علیه‌السلام را هنگام رحلت ايشان ديده بودى، چيز عجيبى مشاهده می‌کردی؛ چشمانش را گشود و فرمود همۀ كسانى که ميان من و ايشان خويشاوندى است، جمع كنيد و ما همگان را جمع كرديم. امام علیه‌السلام به آنان نگريست و فرمود:

«إِنَّ شَفَاعَتَنَا لَا تَنَالُ مُسْتَخِفّاً بِالصَّلَاة» (امالی صدوق، ۴۸۴)

«شفاعت ما به كسى كه نماز را سبک بشمرد، نخواهد رسيد.»

رسول خدا صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله فرمود: «مثَلِ نماز در ميان شما مانند نهرى است که بر در خانۀ يكى از شما جارى باشد و او هر شبانه‌روز پنج بار بيرون آمده، در آن آب غسل كند و خود را بشويد، به اين ترتيب ديگر چرک و آلودگى در بدن او باقى نمی‌ماند، همچنين اثر گناهان نيز با خواندن پنج مرتبه نماز در شبانه روز در روح انسان باقى نخواهد ماند.» (وسائل‌الشیعه، ۴، ۱۵)

البته باید مراقب بود که حق الناس ادا شود یا صاحبانش ببخشند.

از رسول خدا صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله روایت شده:

«مَا بَيْنَ الْمُسْلِمِ وَ بَيْنَ أَنْ يَكْفُرَ إِلَّا أَنْ‏ يَتْرُكَ‏ الصَّلَاةَ الْفَرِيضَةَ مُتَعَمِّداً أَوْ يَتَهَاوَنَ بِهَا فَلَا يُصَلِّيَهَا» (بحارالأنوار، ۷۹، ۲۱۶)

«بین مسلمان و کافر شدنش فاصله‌ای نیست جز اینکه نماز واجب را عمداً ترک کند یا آن را سبک بشمارد و به‌جا نیاورد.»

از مصادیق سبک شمردن نماز کوتاهی در اوقات و تأخیر انداختن در آن است.

امام حسین علیه‌السلام در روز عاشورا به عمر سعد فرمود: «ا نسیت شرایع الاسلام؟» آیا دستور شرع را فراموش کرده‌ای؟

شیخ طوسی در امالی چنین آورده است: «وَ صَلَاةٌ فَرِيضَةٌ تَعْدِلُ‏ عِنْدَ اللَّهِ‏ أَلْفَ‏ حِجَّةٍ وَ أَلْفَ‏ عُمْرَةٍ مَبْرُورَاتٍ مُتَقَبَّلَاتٍ» (امالی طوسی، ۶۹۴) یعنی نماز واجب نزد خدا معادل هزار حج و هزار عمرۀ مقبول است.

 

 

اعمال محرم

روزۀ اول محرم تا روز نهم مستحب است. روز عاشورا بهتر است نیّت روزه نکند، امّا تا ظهر چیزی نخورد و بعد از ظهر مقداری آب یا چیز دیگری بخورد. از آن جهت که دشمنان اهل‌بیت روز عاشورا به‌عنوانِ شکرگزاری روزه می‌گرفتند، روزۀ این روز مکروه است.

ریّان بن شبیب گوید روز اول محرم بر امام رضا علیه‌السلام وارد شدم. حضرت پرسید آیا روزه‌ای؟ گفتم نه. فرمود امروز روزی است که زکریا به درگاه خدا دعا کرد و گفت پروردگارا به من ذریه‌ای پاک عطا فرما، پس خداوند دعایش را مستجاب کرد و ملائکه به او گفتند خداوند تو را به یحی بشارت می‌دهد. پس هر کس در این روز روزه بگیرد و دعا کند، خداوند دعایش را مستجاب می‌کند، همچنان که دعای زکریا را اجابت فرمود. (ریاض الابرار، ۱، ۱۸۸)

شرکت در مجالس امام حسین علیه‌السلام به جهت یاد ایشان فضیلتِ بسیار دارد. این شب‌ها متعلق به حضرت اباعبداللّه علیه‌السلام است و همۀ امامان ما در این ده روز محزون بودند.

برچسب ها: آیت الله دستغیب


 
تمامی حقـوق نزد پایگاه اطلاع رسانی مسجد قبا محفوظ می باشد.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید