تفسیر سوره یوسف آیات ۲۸ تا ۳۲ جلسه ۱۱ آیت الله سید علی محمد دستغیب

شما که اول جوانی هستید، بیشتر مواظب باشید! می‌توانید؛ اگر خسته نشوید، می‌شود. این راه طولانی، امّا نزدیک است؛ طولانی، چون هدف بزرگ است، و نزدیک، چون شوق وجود دارد. «این طفل یک‌شبه ره صدساله می‌رود».

 

 بسم اﷲ الرحمن الرحیم

 

تفسیر سوره یوسف آیات ۲۸ تا ۳۲

چهارشنبه ۱۳۹۸/۰۸/۱۵ جلسه ۱۱

مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی حاج سید علی محمد دستغیب

 

 

 


دانلود فایل صوتی


مشاهده و دانلود فیلم جلسه

 

 

 

حکمت ۱۳۲ نهج‌البلاغه

«إِنَّ لِلَّهِ مَلَكاً يُنَادِي فِي كُلِّ يَوْمٍ لِدُوا لِلْمَوْتِ وَ اجْمَعُوا لِلْفَنَاءِ وَ ابْنُوا لِلْخَرَاب‏»

«خدا را فرشته‏اى است كه هر روز ندا می‌دهد: بزاييد براى مردن و جمع كنيد براى نابود شدن و بسازيد براى ويران شدن.»

دنیا جای ماندن نیست. هرچه زندگی کنی، آخرش مرگ است. هرچه جمع کنی، آخرش فناست و هرچه بسازی، آخرش ویرانی است.

این برای این است که مؤمن توجه کند هر ساعتی که از عمرش می‌گذرد، به مرگ نزدیک‌تر می‌شود. «نَفَسُ‏ الْمَرْءِ خُطَاهُ إِلَى‏ أَجَلِه‏»[1] هر نفس آدمی قدمی به‌سوی مرگ است.

این‌طور نیست که هرچه آدمی جمع کرد، برایش بماند! عاقبت باید بمیرد و مالش تقسیم شود. همین‌طور دست به دست می‌گردد تا آخر. بناها هم هرچه محکم باشد، عاقبت روزی خراب می‌شود.

 

زشتی دروغ

امام حسن عسکری علیه‌السلام فرمودند:

«جُعِلَتِ الْخَبَائِثُ كُلُّهَا فِي بَيْتٍ وَ جُعِلَ مِفْتَاحُهَا الْكَذِبَ»[2]

«همۀ پليدی‌ها در خانه‌ای جمع شده‌اند و كليد آن خانه دروغ است.»

دروغگو به‌تدریج به همۀ مفاسد و بدی‌ها کشیده می‌شود. از امام باقر علیه‌السلام نیز نزدیک به همین روایت نقل شده:

«إنّ اللَّه عزّ و جلّ جعل للشّر أقفالا و جعل مفاتيح تلك الأقفال‏ الشراب‏ و الشّر من‏ الشراب‏ الكذب»

«خدای تعالی برای شرّ قفل‌هایی قرار داد که کلید آن قفل‌ها شراب است و بدتر از شراب دروغ گفتن است.»

 

تفسیر آیات ۲۸ تا ۳۲ سوره یوسف

فَلَمَّا رَأى‏ قَميصَهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قالَ إِنَّهُ مِنْ كَيْدِكُنَّ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظيمٌ (۲۸)

پس چون دید پیراهنش از پشت پاره شده، گفت این از مکر شما زنان است. به‌راستی مکر شما بزرگ است.

 

يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هذا وَ اسْتَغْفِري لِذَنْبِكِ إِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخاطِئينَ (29)

ای یوسف! از این ماجرا درگذر، و تو ای زن! برای گناهت استغفار کن که از خطاکاران بودی.

 

وَ قالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدينَةِ امْرَأَتُ الْعَزيزِ تُراوِدُ فَتاها عَنْ نَفْسِهِ قَدْ شَغَفَها حُبًّا إِنَّا لَنَراها في‏ ضَلالٍ مُبينٍ (۳۰)

زنانی در شهر گفتند: زن عزیز از غلام جوان خود کام خواسته، عشق او در اعماق دلش فرو رفته است. ما او را در گمراهی آشکاری می‌بینیم.

 

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ أَرْسَلَتْ إِلَيْهِنَّ وَ أَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَأً وَ آتَتْ كُلَّ واحِدَةٍ مِنْهُنَّ سِكِّيناً وَ قالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ فَلَمَّا رَأَيْنَهُ أَكْبَرْنَهُ وَ قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ وَ قُلْنَ حاشَ لِلَّهِ ما هذا بَشَراً إِنْ هذا إِلاَّ مَلَكٌ كَريمٌ (۳۱)

پس چون زلیخا مکر آن زنان را شنید، به دنبالشان فرستاد و برایشان تکیه‌گاهی آماده کرد و به هرکدام کاردی داد (و میوه‌ای) سپس گفت: بر آنان وارد شو! هنگامی که او را دیدند، بزرگش یافتند و (از حیرت) دستانشان را بریدند و گفتند: «حاش للّه!» این بشر نیست، فرشته‌ای بزرگوار است.

 

قالَتْ فَذلِكُنَّ الَّذي لُمْتُنَّني‏ فيهِ وَ لَقَدْ راوَدْتُهُ عَنْ نَفْسِهِ فَاسْتَعْصَمَ وَ لَئِنْ لَمْ يَفْعَلْ ما آمُرُهُ لَيُسْجَنَنَّ وَ لَيَكُوناً مِنَ الصَّاغِرينَ (۳۲)

زلیخا گفت این همان است که به‌خاطرِ او مرا ملامت می‌کردید. آری؛ من از او کام خواستم و او خویشتن‌داری کرد و اگر دستورم را انجام ندهد، زندانی می‌شود و ذلیل می‌گردد.

 

«فَلَمَّا» پس هنگامی که «رَأىٰ» دید «قَميصَهُ» پیراهن یوسف «قُدَّ مِنْ دُبُرٍ» از پشت پاره شده «قالَ إِنَّهُ مِنْ كَيْدِكُنَّ» گفت این از مکر شما زنان است «إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظيمٌ» به‌راستی مکر شما زنان بزرگ است!

«يُوسُفُ» (و ادامه داد) ای یوسف! «أَعْرِضْ عَنْ هذا» از این ماجرا درگذر، آن را نادیده بگیر «وَ اسْتَغْفِري» و تو ای زن! استغفار کن «لِذَنْبِكِ» برای گناهت «إِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخاطِئينَ» که تو از خطاکاران بودی.

«وَ قالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدينَةِ» و گروهی از زنان در شهر گفتند «امْرَأَتُ الْعَزيزِ» همسر عزیز مصر «تُراوِدُ فَتاها عَنْ نَفْسِهِ» مراودۀ عاشقانه با غلام جوانش داشته، از او کام خواسته «قَدْ شَغَفَها حُبًّا» عشق و محبّت او در قلبش فرو رفته «إِنَّا لَنَراها» ما او را می‌بینیم «في‏ ضَلالٍ مُبينٍ» که در گمراهی آشکاری است.

«فَلَمَّا سَمِعَتْ» هنگامی که زلیخا شنید «بِمَكْرِهِنَّ» سرزنش و مکر آنان را «أَرْسَلَتْ إِلَيْهِنَّ» به دنبال آنها فرستاد «وَ أَعْتَدَتْ لَهُنَّ» و برایشان آماده کرد «مُتَّكَأً» تکیه‌گاهی «وَ آتَتْ» و داد «كُلَّ واحِدَةٍ مِنْهُنَّ» به هرکدام از آنها «سِكِّيناً» کاردی «وَ قالَتِ» و به یوسف گفت «اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ» بیرون بیا بر آنان! «فَلَمَّا رَأَيْنَهُ» پس چون او را دیدند «أَكْبَرْنَهُ» او را بزرگ یافتند «وَ قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ» و (از شدت حیرت و توجه به جمال او) دست‌هایشان را بریدند «وَ قُلْنَ» و گفتند «حاشَ لِلَّهِ» منزه است خدا! «ما هذا بَشَراً» این بشر نیست «إِنْ هذا إِلاَّ مَلَكٌ كَريمٌ» او جز فرشته‌ای بزرگوار نیست.

«قالَتْ» زلیخا گفت «فَذلِكُنَّ الَّذي» این همان کسی است که «لُمْتُنَّني‏ فيهِ» دربارۀ او مرا ملامت و سرزنش می‌کردید «وَ لَقَدْ راوَدْتُهُ عَنْ نَفْسِهِ» و من از او درخواست کام‌جویی کردم «فَاسْتَعْصَمَ» او خویشتن‌داری کرد «وَ لَئِنْ لَمْ يَفْعَلْ» و اگر انجام ندهد «ما آمُرُهُ» آنچه فرمانش می‌دهم «لَيُسْجَنَنَّ» بی‌شک زندانی می‌شود «وَ لَيَكُوناً مِنَ الصَّاغِرينَ» و خوار و ذلیل خواهد شد.

فَلَمَّا رَأى‏ قَميصَهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قالَ إِنَّهُ مِنْ كَيْدِكُنّ؛ وقتی عزیز مصر شهادتِ کودک را شنید و دید پیراهن یوسف از جلو پاره شده، دانست جناب یوسف راست می‌گوید و همسرش خطا کرده؛ لذا به او گفت این از مکر شما زنان است.

جالب اینکه جمع‌ آورده و نه مفرد؛‌ یعنی همۀ شما این‌طور هستید و مکرتان پیچیده و بزرگ است.

إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظيم؛ برخی زنان بنا بر طبع خود حیله‌گرند و برای کشاندن دیگران به‌طرف خود مکرهای عجیب به‌کار می‌برند و کسی نمی‌‌تواند به سادگی از دست آنان فرار کند، مگر اینکه خدا رحم کند. البته روشن است که این سخن دربارۀ زنانی است که مؤمن و عفیف نیستند و نمی‌توانند خود را نگه دارند، وگرنه زن اگر اهل ایمان و تقوا باشد، پیرو فاطمۀ زهرا سلام‌اللّه‌علیها و مانند مادران ائمۀ اطهار علیهم‌السلام می‌شود. همۀ امامان ما از مادران خود تعریف می‌کردند. به قول امام خمینی رحمه‌اللّه از دامن زن مرد به معراج می‌رود.

يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هذا؛ عزیز مصر سپس رو به یوسف کرد و گفت ای یوسف این ماجرا را فراموش کن و به کسی چیز نگو و مراقب باش کسی چیزی نفهمد!

به حساب قاعده جناب یوسف همیشه در قصر بود و بیرون نمی‌رفت، امّا باز هم سفارش کرد تا آبرویش حفظ شود.

وَ اسْتَغْفِري لِذَنْبِكِ إِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخاطِئين؛ بعد هم رو به زن کرد و گفت تو نیز خطا کردی و اکنون برای گناهت استغفار کن! شاید منطور از استغفار عذرخواهی از شوهرش باشد یا چون خدا را قبول داشتند و بت‌ها وسیله قرار می‌دادند، گفت از گناهی که کردی از خدا طلب مغفرت کن.

با آنکه بت‌پرست بودند، می‌دانستند این کارِ زشتی است که انسان به شوهرش خیانت کند، مگر اینکه خیلی بی‌غیرت باشد.

وَ قالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدينَةِ امْرَأَتُ الْعَزيزِ تُراوِدُ فَتاها عَنْ نَفْسِه؛ در خانۀ عزیز مصر رفت و آمد کم بود، امّا به هرحال موضوعی به این مهمی چیزی نبود که بتوان آن را مدت زیادی پنهان کرد. اندک رفت و آمد خدمتگزاران هم کافی بود که ماجرا کم‌کم به بیرون درز کند و به گوش زنان اشراف و مقامات و وزرای مصر برسد.

«فتاها» یعنی غلامی که در ابتدای جوانی است.

قَدْ شَغَفَها حُبًّا؛ «شَغَف» یعنی چیزی کاملاً در دل انسان فرو رود و بر پردۀ دلش بنشیند، طوری که دلش از حبّ او پر شده باشد.

اینکه زنی چون زلیخا همسر عزیز مصر با غلام جوان خود مراودۀ عاشقانه داشته باشد، برای زنان متکبری که برای خود شأن و مقام و ابهتی قائل بودند، قابل درک نبود و به دور از جایگاه او محسوب می‌شد. لذا گفتند «إِنَّا لَنَراها في‏ ضَلالٍ مُبين» ما او را در گمراهی آشکاری می‌بینیم.

لااقل اگر می‌خواستی به کسی مراوده داشته باشی و عاشق کسی شوی، شخص درخوری پیدا می‌کردی که هم‌شأن تو باشد، نه غلام زرخرید خودت که هیچ ارزش و اعتباری ندارد و اصل و نسبش معلوم نیست.

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنّ؛ وقتی این حرف‌ها به گوش زلیخا رسید، خیلی ناراحت شد و فکر کرد چه کند. او هم به حساب مکر خود می‌دانست چگونه باید پاسخ زن‌ها را بدهد و حقیقت را به آنها بفهماند. هرچه باشد آنها همدیگر را خوب می‌شناسند.

«بمکرهنّ» اشاره به این دارد که منشأ پچ‌پچ‌های زنان بیشتر حسد آنان بود، چون جایگاه زلیخا از بسیاری از آنان بالاتر و خود زیباتر از آنها بود؛‌ لذا قصد دلسوزی برای او نداشتند، بلکه می‌خواستند از این پیش‌آمد استفاده کنند و آبروی او را بیشتر بریزند تا دلشان خنک شود.

أَرْسَلَتْ إِلَيْهِنَّ وَ أَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَأً؛ زلیخا برای زنان اشراف مصر مجلسی تدارک دید و آنان را به کاخ دعوت کرد. برای هرکدام جایگاهی مهیّا ساخت و بالش‌ها و پشتی‌های نرمی قرار داد تا به آنها تکیه زنند.

تعداد میهمانان به درستی معلوم نشده، برخی از ۵ نفر نوشته‌اند، امّا به نظر می‌رسد تعدادشان بیشتر از این بوده باشد. مسلماً چنین مجلسی از هر نظر آراسته بود و میهمان‌ها هم با لباس‌های فاخر و زیبا با چهره‌های آرایش کرده آمده بودند، ببینند مناسبت این میهمانی چیست.

زلیخا هم خوب می‌دانست چه‌کار کند. شاید به تعلیم شیطان مقدمات کار را طوری تنظیم کرد که به بهترین شکل به زن‌ها بفهماند کسی که او اسیر عشقش شده، یک انسان عادی نیست.

وَ آتَتْ كُلَّ واحِدَةٍ مِنْهُنَّ سِكِّيناً؛ به دستور زلیخا کنار هر ظرف میوه چاقوی تیزی قرار دادند و او از همگی خواست میوه‌هایشان را میل کنند. همین که میهمانان شروع به پوست کندن میوه‌ها شدند، به یوسف که از قبل با او هماهنگ کرده بود و او را به زیبایی آراسته بود، گفت: بیرون بیا! «وَ قالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ».

بعضی گفته‌اند او را در صندوقی کرده بود و درِ صندوق را باز کرد و گفت بیا برون!

فَلَمَّا رَأَيْنَهُ أَكْبَرْنَهُ وَ قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ؛ وقتی یوسف از در وارد شد و قدم به مجلس زنان گذاشت، چشم‌ها از دیدنش گرد شد و همه از خود بی‌خود و مبهوت جمال او شدند. نه اینکه انسان عکس زیبایی ببیند و محو تماشایش شود؛ صحبت بالاتر از این حرف‌هاست. حالتی نزدیکِ بیهوشی به آنان دست داد و کاملاً عنان عقل و اختیار خود از دست دادند، طوری که همگی دست‌هایشان را به جای میوه بریدند و درد آن را هم حس نکردند!

وَ قُلْنَ حاشَ لِلَّهِ ما هذا بَشَراً؛ «حاش للّه» عبارتی است که موقع تعجب بیش‌ از حد به کار می‌برند. در اوج تعجب و سرگشتگی گفتند: این آدمیزاد نیست!

إِنْ هذا إِلاَّ مَلَكٌ كَريم؛ او فرشته‌ای بزرگوار و ارجمند است. آنها با اینکه بت‌ می‌پرستیدند، خدا را قبول داشتند، ولی معتقد بودند بت‌ها واسطۀ میان آنها و خداست که چون دستشان به او نمی‌رسد، باید بت‌ها را بخوانند و بپرستند. المیزان می‌نویسد:

اين حرف ناشى از اعتقادى بود كه معتقدين به خدا كه یک فرقۀ آنان بت‏پرستان‌اند بدان معتقد بودند و آن اين بود كه خداوند فرشتگانى دارد كه موجوداتى شريف و مبدأ هر خير و سعادت در عالم‌اند، و زندگى هر موجود زنده و علم و جمال و بهاء و سرور و ساير كمالات مورد آرزو از ناحيه آنان ترشح مى‏شود؛ در نتيجه خود ايشان داراى همۀ جمال‌ها و زيبايی‌هاى صورى و معنوی‌اند. اگر فرضاً به صورت بشر مجسم شوند، در حسن و جمالى مى‏آيند كه به هيچ مقياسى قابل اندازه‏گيرى نيست و بت‏پرستان آنها را به صورت انسان تصور مى‏كنند، البته انسانى در نهايت حسن و بهاء.[3]

آری، زنان مصر یوسف را بالاتر از هر زیبایی و جمالی که در ذهن داشتند و می‌توانستند تصور کنند، یافتند. او در اوج هیبت و آراستگی اخلاقی بود و چنان توجه خاصی به پروردگار داشت که در کمال بی‌توجهی به آنها، آنان را از خود بی‌خود کرد و خویشتن را جای دیگری غیر از این عالم دیدند.

قالَتْ فَذلِكُنَّ الَّذي لُمْتُنَّني‏ فيهِ؛ زلیخا که اوضاع را چنین دید، دانست موقعیت مناسبی است که هم حرف دلش را بزند و هم از کاری که کرده، دفاع کند و آب پاکی را روی دست همه بریزد؛ لذا گفت: این همان کسی است شما مرا به‌خاطرِ مراوده با او ملامت می‌کردید. بله؛ من از او درخواست کام‌جویی کردم، ولی او عصمت به خرج داد و خود را نگه داشت، ولی اگر دستورم را اطاعت نکند، او را به زندان می‌افکنم و ذلیلش می‌کنم.

در ادامه قسمت‌هایی از تفسیر المیزان در ذیل آیاتی که بیان شد ارائه می‌شود:

هيچ‌یک از آن زنان اين حرف‌ها را از درِ خيرخواهى نمى‏زدند، بلكه از مكر و حيله بود؛ چون مى‏دانيم كه بيشتر زنان دچار حسد و خودپسندى هستند و همين دو جهت كافى است كه نگذارد آرام بگيرند. آرى، عواطف رقيق و احساسات لطيف در زنان اثرى دارد كه در مردان آن‌چنان اثر را ندارد. زنان در برابر هر خلقتى لطيف و طبيعتى زيبا عنان از دست مى‏دهند. آرايش و زينت را بيش از مردان دوست مى‏دارند؛ مثل اينكه دل‌هايشان با ناز و كرشمه بستگى دارد و همين معنا باعث مى‏شود كه حس خودپسندى و حسد را در دل‌هايشان طغيان دهد.[4]

البته همان‌طور که گفتیم زنان مؤمن و با تقوا از خدا می‌خواهند و خدا هم حفظشان می‌کند و به‌تدریج حسد و خودپسندی و کبر از وجودشان زائل می‌شود.

المیزان همچنین می‌نویسد:

به محضى كه يوسف وارد شد، تو گويى آفتابى درخشيدن گرفت. چشم حضار كه به او افتاد عقل از سرشان پريد و حيرت زده و مسحور جمال او شدند، در نتيجه از شدت بهت‏زدگى و شيدايى با كاردهاى تيز دست‌هاى خود را به‌جاى ميوه پاره كردند. آرى، اين اثر و خاصيت شيفتگى و دلدادگى است. چون وقتى نفس آدمى مجذوب چيزى گردد، آن هم به‌طورى كه علاقه و يا ترسش نسبت به آن از حد بگذرد، دچار اضطراب مى‏گردد و اگر باز از اين هم بيشتر گردد، دچار بهت‏زدگى و بعد از آن دچار خطر مرگ مى‏گردد و در صورتى كه بهت‏زده شود و مشاعر خود را از دست دهد، ديگر نمى‏تواند تدبير و تنظيم قواى اعضاى خود را در دست‏ داشته باشد و چه‌بسا در اين لحظه با سرعت هر چه تمام‌تر خود را به‌سوى همان خطرى كه از آن مبهوت شده بود، پرتاب نمايد؛ مثلاً با پاى خود به دهان شير برود و چه‌بسا بر عكس، حركت را فراموش كند و مانند جمادات كه حركتى ندارند، بدون حركت بايستد و چه‌بسا كارى كند كه قصد آن را ندارد. نظاير اين حوادث در صحنه عشق و محبّت بسيار و حكايات عشاق روزگار كه سرانجامشان به چه جنونى انجاميده، معروف است.

همين معنا فرق ميان زليخا و ساير زنان اشرافى مصر بود، چون مستغرق بودن زليخا در محبّت يوسف به‌تدريج صورت گرفت، به خلاف زنان اشرافى مصر كه در مجلس زليخا به‌طورِ ناگهانى به يوسف برخوردند و در نتيجه پرده‏اى از جمال يوسف بر روى دل‌هايشان افكنده شد و از شدت محبّت عقل‌هايشان پريد و افكار و مشاعرشان را به كلى مختل ساخت؛ در نتيجه ميوه را از ياد برده، به‌جاى آن دست‌هاى خود را قطع كردند و نتوانستند كنترل خود را حفظ نمايند و نتوانستند از برون افتادن آنچه كه از محبّت يوسف در دل يافتند، خوددارى كنند و بى‏اختيار گفتند: «حاشَ لِلَّهِ ما هذا بَشَراً إِنْ هذا إِلَّا مَلَكٌ كَرِيم».[5]

امّا يوسف، نه كمترين توجهى به آن رخساره‏هاى زيبا و آن نگاه‌هاى فتّان نمود و نه التفاتى به سخنان لطيف و غمزه‏هاى دلربايشان كرد و نه تهديد هول‏انگيز زليخا كمترين اثرى در دل او گذاشت.

آرى، دل او همه متوجه جمالى بود فوق همۀ جمال‌ها و خاضع در برابر جلالى بود كه هر عزّت و جلالى در برابرش ذليل است و لذا در پاسخشان یک كلمه حرف نزد و به گفته‏هاى زليخا كه روى سخنش با او بود، هيچ توجهى ننموده، بلكه به درگاه پروردگارش روى آورده و گفت: «بار الها! زندان در نزد من بهتر است از آنچه كه اينان مرا بدان دعوت مى‏كنند، و اگر تو كيدشان را از من نگردانى دلم به سوى آنان متمايل گشته و از جاهلان مى‏شوم».[6]

از اول دنیا تا آخر هرچه زیبایی از انسان‌ها و حیوانات پرندگان و جمادات است، از خدای تعالی است. جناب یوسف متوجه خدای تعالی بود و جمال زنان مصر و نگاه‌ها و سخنان آنان هیچ اهمیتی برایش نداشت. خدا کند این را بفهمیم و در دلمان باقی بماند!

از اينكه فرمود: «تُراوِدُ فَتاها» برمى‏آيد كه خواسته‏اند بگويند زليخا به‌طورِ استمرار يوسف را دنبال مى‏كند و اين بدترين مراوده است. كلمه «فتىٰ» به معناى غلام جوان و «فتاة» به معناى كنيز جوان است و استعمال فتى در غلام شايع است و شايد به همين اعتبار در اينجا آن را به ضمير زليخا اضافه نموده و فرموده «جوانش».[7]

این را خدا باید بفهماند و فهماندن هم به این است که آدمی صبح و شام با نفسش مبارزه کند، مخصوصاً جوان‌ها و نوجوان‌ها! جوانی موقع جهاد با نفس و کنترل شهوات است؛ خواه ازدواج کرده باشد و خواه نکرده باشد. وقتی چهل ساله شد، دیگر کارهایش را کرده و تمام شده، الآن که در اوایل جوانی هستید، باید حواستان به شهوتتان باشد.

این چشم خیلی مهم است. هم در کوچه و بازار، هم موقع تماشای تلوزیون که تصاویر زن‌ها را نشان می‌دهد و هم در موبایل‌ها و فضای مجازی، حواستان را خوب جمع کنید، اگر می خواهید آیندۀ خوبی داشته باشید.

در حرف زدن هم مراقب باشید. گاهی اوقات زن‌ها با سخنانشان انسان را به‌سوی خود می‌کشانند. در معاشرت با اقوام حواستان باشد خدایی ناکرده مبتلا به برخی گرفتاری‌ها نشوید.

به هر نحو شده، باید خود را نگه دارید؛ با روزه گرفتن، با کم خوراکی، با قرآن خواندن و از خدا خواستن. نقل یک روز و دو روز هم نیست، عمری باید مجاهده کنید. چون صحبت از بهشت و حور و میوه نیست، بالاتر از این‌هاست. باید برای این هدف مهم کار کرد و کار کردن هم اول از همه رعایت تقوا و مجاهده با نفس است، هرکس به اندازۀ خودش.

شما که اول جوانی هستید، بیشتر مواظب باشید! می‌توانید؛ اگر خسته نشوید، می‌شود. این راه طولانی، امّا نزدیک است؛ طولانی، چون هدف بزرگ است، و نزدیک، چون شوق وجود دارد. «این طفل یک‌شبه ره صدساله می‌رود».

خداوند در این راه چنان شوق و ذوق می‌دهد که گفتنی نیست. مهم طلب است. اول باید بفهمد و بعد بخواهد. باید بداند این حرف‌ها برف‌انباری نیست. چیزهای درستی است که خدای تعالی برای بشر خواسته، لکن خریدارش کم است؛ چراکه مجاهد با نفس می‌خواهد و سخت است آدم این‌قدر با خودش مجاهده کند. وقتی هم ازدواج کرد، مصیبت روی مصیبت!

 

[1] ـ نهج‌البلاغه، حکمت ۷۴.

[2] ـ بحارالأنوار، ۶۹، ۲۶۳.

[3] ـ ترجمه تفسیر المیزان، ۱۱، ۲۰۳.

[4] ـ ترجمه تفسير الميزان، ۱۱، ۱۹۶.

[5] ـ ترجمه تفسير الميزان، ۱۱، ۱۹۷.

[6] ـ ترجمه تفسير الميزان، ۱۱، ۱۹۹.

[7] ـ ترجمه تفسير الميزان، ۱۱، ۲۰۰.

 

برچسب ها: آیت الله دستغیب, یوسف


 
تمامی حقـوق نزد پایگاه اطلاع رسانی مسجد قبا محفوظ می باشد.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید